چاپ طلاکوب یا چاپ داغی یکی از انواع روشهای چاپ است. در این فرآیند، ورقهای خاصی با روشهای مختلف، در قالب طراحی شده روی جلد کتاب یا صفحات نوشتار قرار میگیرند. طلاکوب کمک میکند که محصول چاپ شده ساختاری متمایز و جذاب داشته باشد.
از چاپ طلاکوب برای چشمنوازتر شدن سررسید، دفتر، تقویم و … استفاده میشود.
اما انواع روشهای چاپ طلاکوب چیست و چطور میتواند محصول ما را متفاوتتر نشان دهد؟ برای پیدا کردن پاسخ این سوالات همراه ما باشید.
چاپ طلاکوب چیست؟
چاپ طلاکوب، نوعی چاپ داغی به شیوه لترپرس است. طلاکوب برخلاف اسم آن، تنها محدود به رنگ طلایی نیست بلکه در رنگهای متفاوتی مانند: طلایی، نقرهای، آبی، قرمز و … به دو روش دستی و ماشینی انجام میشود.
از آنجایی که در گذشته از ورق طلا به منظور طراحی چاپ طلاکوب روی انواع جلد گالینگور و … استفاده میشد؛ به آن فویل استمپ هم میگویند. البته امـروزه استفاده از انـواع فویلهای متالایز یا پیگمنتی که میتواننـد رنگهای طلایـی، نقـرهای، مسی و یا سایههای صدفی، رنگینکمانی و … را ایجاد کند؛ بسیار مرسوم است.
فرآیند چاپ طلاکوب
چاپ طلاکوب عموما روی سطوحی مانند: چوب، چرم، پارچه، پلاستیک و … انجام میشود. در این نوع چاپ کلیشههای ۵/۱ تا ۳ میلیمتری مورد استفاده قرار میگیرد و رنگ و ساختار طراحی شده با کمک حرارت یا فشار روی سطح تعیینشده چاپ میشود.
انواع طلاکوب
چاپ طلاکوب بر اساس نیاز مشتری، نوع دستگاهها و سطح بودجه به شیوههای مختلفی انجام میشود که در این بخش به بررسی آنها میپردازیم.
انواع چاپ طلاکوب بر اساس سیستم و عملکرد
در حال حاضر چاپ طلاکوب چند رنگ، بهصورت in line رایج است که با استفاده از دو سیستم flat bed )تخت) یاrotary (دوار) در ماشین قرار میگیرد.
از سیستم دوار یا روتاری برای چاپ در تیراژ بالا استفاده میشود هر چند کیفیت نورد آن چندان خوب نیست.
از طرف دیگر استفاده از سیستم flat-bed مقرون بهصرفه بوده و از آن میتوان برای چاپهای on-demand استفاده کرد.
از نظر سرعت نیز میتوان روی ماشینهای flat-bed حساب ویژهای باز کرد. چرا که سرعت این سیستمها ۱۲۰ متر بر دقیقه بوده در حالیکه سرعت سیستمهای روتاری حدود ۳۵ تا ۴۵ متر بر دقیقه است. این اختلاف به دلیل زمان توقف در ماشینهای روتاری است تا عملیات الصاق بهصورت کامل انجام شود.
انواع چاپ طلاکوب بر اساس نحوه الصاق
چاپ طلاکوب به دو روش سرد و گرم نیز انجام میشود:
طلاکوب سرد
در چاپ طلاکوب سرد، چاپی که روی سطح ایجاد میشود، برجستگی ندارد و مشابه با چاپ افست انجام میشود. نکته قابل توجه در روش چاپ طلاکوب سرد این است که، از این روش نمیتوان برای سطوح بدون پوشش استفاده کرد.
چراکه چسب فویل توسط بستر مورد نظر جذب میشود. برای حل این مشکل میتوان یک لایه پوشش اولیه (primer) روی آن سطح قرار داد. با این وجود، این روش فقط در برخی موارد، استفاده میشود.
مزایای چاپ UV
از مزایای چاپ یووی میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- اشعه یووی یا فرابنفش در کنار حرارت کمک میکنند که جوهر سریعتر خشک شود؛ بنابراین پخش رنگی وجود ندارد و سرعت چاپ نیز بالاتر میرود.
- زمانی که اشعه فرابنفش به جوهر میتابد، جوهر بهسرعت از مایع به جامد تبدیل میشود. در این حالت مقدار بسیار کمی ترکیب آلی فرّار آزاد میشود که حداقل ضرر ممکن را برای محیط زیست به همراه دارد.
- به دلیل پخش نشدن جوهر، جزییات طرح و شفافیت رنگ به بهترین صورت در محصول نهایی شکل میگیرد.
- چاپ یووی را میتوان روی سطوح مختلف مانند سرامیک، پارچه و انواع کاغذ و مقوا با گرماژ متفاوت پیاده کرد.
- در نگاه اول ممکن است چاپ یووی پرهزینه به نظر برسد، اما با توجه به جزییات و کیفیت نهایی بسیار مقرونبهصرفه است.
- مقاومت چاپ یووی در برابر گرما، آب و نور و سایر عوامل آسیبزای فیزیکی بسیار بالا است و طرح نهایی در گذر زمان دچار افت کیفیت نمیشود.
معایب چاپ UV
تنها مشکل چاپ یووی وابستگی به چراغهای مخصوص فرابنفش است. این چراغها عمر کمی دارند و در نتیجه هزینه زیادی را به گروه تولید تحمیل میکنند.
از طرف دیگر گرمای زیادی را تولید میکنند، در نتیجه هنگام کار باید شروط ایمنسازی محل کار در بهترین حالت حفظ شود.
کاربردهای چاپ UV
از چاپ یووی میتوان در موارد زیر استفاده کرد:
- چاپ انواع طرحهای تبلیغاتی و تصاویر روی سرامیک، فنجان، مقوا و …
- ایجاد طراحی و ساختار بصری بهتر در چاپ کتاب، دفتر، قرآن، کاتالوگ، مجله، سررسید، تقویم و … .
ویژگیهای ظاهری چاپ یو وی (UV Printing)
از جمله ویژگیهای اصلی چاپ UV میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- چاپ یو وی در مقابل تغییرات محیطی همچون آفتاب و آب مقاومت نسبتا بالایی دارد.
- چاپ یو وی به مرور زمان رنگ پریده نمیشود.
- چاپ UV شکل برجسته و درخشندهای دارد و به سطح مورد استفاده جذابیت بصری خاصی میبخشد.
- چاپ یو وی با توجه به کارکرد و مزایای خود، بسیار مقرونبهصرفه است.
- چاپ یووی ساختاری برجسته دارد و به دلیل قابلیت استفاده از چند رنگ به شکل لایه لایه، تک رنگ دیده نمیشود.
- ویژگی دیگر، آنکه به دلیل زود خشک شدن جوهر، شفافیت و درخشندگی ویژهای دارد.
انواع چاپ UV
همانطور که در مقالات قبلی در ارتباط با انواع پوشش در چاپ صحبت کردیم، پوشش یووی دارای دو حالت براق و مات است. در این میان به جز دستهبندی ذکر شده، دستهبندی دیگری وجود دارد که با توجه به سطح پوشانندگی آن نامگذاری شده است. نوع اول یووی سیلندری تخت، و نوع دوم یووی موضعی برجسته نام دارد.